Lezîze

Sıcacık ekmeklerimiz, tazecik sebzelerimiz kaynak suyuyla demlenmiş çayımızla Kuzulukta bir sabah kahvaltımız. Tabak konusunda küçük bir sıkıntımız var ve reçeller maalesef kavanozlarıyla poz verdiler; Şu yılların inanılmaz modası "organik ürünler ". Ah be kardeşim elime alıp bir ölçüm yapamayacağıma göre üstündeki fiyatlardan başka bir fark göremeyiz bazen. Bakmak isterseniz devamı Gezi bloğumuzda; http://ssahra.blogspot.com/

Kuzenim tarifleri yolluyor yavaş yavaş...Açma için; Malzemeler; 1 Su bardağı ılık su 1 Su bardağı zeytinyag veya suvıyağ 1 Su bardağı ılık süt 1/2 Cay bardağı şeker 1 Tatlı kaşığı tuz 1 Maya 150gr tereyağ (Oda sıcaklığında) Aldığı kadar un Kıyılmış badem Hazırlanışı; Bu malzemelerle eline yapışmayacak bir kıvamda yoğrulan hamur 15-20 dakika mayalanacak. Baklava bezesi kadar koparılıp, elde acılacak içine yumusak tereyağı sürülecek, rulo yapıp, ruloya düğüm atıp, düğümü alta gelicek sekilde tepsiye konucak. Yumurtanin sarısı, cok az akı çırpılacak ve üstlerine sürülecek. Üstüne arzuya göre susam, çörek otu, veya kesilmis badem (benim tercihim) serpiştirilip yarım saat tepside bekletilecek. Önceden ısıtılmamış fırında 180 derecede pişirilecek.

Bu annemin bir arkadaşının sık sık yaptığı bir börekti. O zamanlar tarifleri annem alıyordu ve benim elime geçmedi. Ama kuzenimden geldi. Börek için ; Malzemeler; 3 Yufka 4 Haşlanmış patates 3 Yumurta 1 Çay bardağı sıvıyağ 150 gr Beyaz peynir 150 gr Kaşar peynir 1 Su bardağı süt 125 gr Tereyağ Pulbiber,  Karabiber, Tuz Çörekotu Hazırlanışı; Patatesler haşlanır, geniş bir kaseye rendelenir. Peynirler rendelenir, eklenir. Yumurtalar çırpılır ilave edilir. Süt,  sıvıyağ ve baharatlar ilave edilir, kaşıkla karıştırılır. Yufkalardan biri masaya yayılır fırçayla terayağ sürülür. Sonra harcın üçte biri kaşık yardımıyla yayılır. Diğer yufkalardada aynı işlem yapılır.  Bir ucundan başlayarak,  rulo şeklinde sarılır. Şekil alıp rahat kesilmesi işin  streç filmle kaplayıp buzdolabıda bir gece bekletilir. Dolaptan çıkarılınca1 parmak kalınlığında dilimlenir, tepsiye dizilir. 180 derecede önceden ısıtılmış fırında pişirilir.

Aylar geçti üzerinden bu masanın. Annem nihayet 40 yıl sonra olsada kızkardeşinin, yeğenin evini görebilmişti.  Buna sebep olan bir rahatsızlık olsa da yıllardır bir türlü evde oturduğuna inanmadığı kardeşinin evini görmüştü. Şaka bir yana bu bizim evde artık bir mizah hikayesine dönüşmüştü. Kim bilir nasıl bir yerde oturuyor dedikçe içimizden üzülsek de elimizden birşey gelmediği için ne evi canım çadır bile olabilir şakasını yapıyorduk. "Olsun çadır da olsa görmek istiyorum işte kardeş bu" serzenişleri hasta ziyaretimizle son buldu. Düşününce bundan 30-40 yıl önce neredeyse her aileden bir fert gitmiş Avrupaya aileden, vatandan kopup. Senede bir kaç güne sığdırılmaya çalışılan hasret giderme günlerinde yollarda kayıplar vermişler. Geldiklerinde bıraktıklarını bulamamış, gittiklerinde akıllarını bırakmışlar geride. Hasret düğüm olmuş boğazlarına, amaçları yük olmuş omuzlarına sıhhatlerini kaybetmişler. Türk milletinde en büyük amaçtır çocuklarını, ailesini kimseye muhtaç ...

Kolay çünkü Fransa'da kafelerde sıklıkla servis edilen bu sandvicin orijinalinde beşamel sos var. Kendimi yorgun hissettiğim bu sabah oturup beşamelle uğraşamıyacağım dedim. Neden madam? Aslında bu sandvicin bir de "mösyö" versiyonu bulunuyor onda yumurta yok. Yumurtasız olana neden mösyö dendiği bilinmiyorken bu isterseniz bizim "çılbır"a benzeyen "poached egg" veya benim yaptığım gibi tavada sarısı dağılmamış yumurtayla (benimki son anda çatladı) yapılan  "madam" versiyonuna yumurtanın şekli o dönem çok moda olan kadın şapkalarına benziyor diye "le croque madame" denmiş gibi bir rivayet de mevcut. Normalde içine et ürünlerinden de konuyor. Dana, Hindi, Tavuk Jambon, Pastırma veya Sucukla yapabilirsiniz. Ben sadece domates ve kaşar koydum. İçine et ürünü karıştırmıyım dedim bugün. Ekmek olarak büyük bir köy ekmeğinin en geniş dilimini ortadan ikiye bölerek kullandım. Tabii ki beşamel kullanmadığım için bildiğimiz tost gibi içi...

Akşama tereyağında kızartılıp, bol soslu bir suda pişirilmiş kırmızı et ve yanına yeşil mercimekli, domatesli acılı bir bulgur pilavı var. Yanına da bugünlerde favori olan salatamızı yaptım. Şimdi beni tanıyanlar fotoğraftaki soğanlara "bakıp sen bunu yemezsin," diyecekler. Normalde taze soğan ve pişmemiş kuru soğanı asla yemem salatalarda ama ilginçtir bu aldığımız soğan o kadar tatlı ve sıfır kokusuz ki ben bile severek yiyebiliyorum. Salata biraz taze salsa yı andırıyor ama asıl tadı bence sumak veriyor. Malzemeler: 3 domates, minik küpler halinde doğranmış 2 sivri biber, ince kıyılmış 1 salatalık, minik küpler halinde doğranmış Yarım beyaz tatlı soğan, minik küpler halinde doğranmış İsterseniz kıyılmış maydanoz Sosu için: 2 yemek kaşığı nar ekşisi 2 yemek kaşığı zeytinyağı 1 tatlı kaşığı sumak 1 tatlı kaşığı pulbiber 1 çay kaşığı tuz 2 yemek kaşığı ılık su Hazırlanışı; Doğranmış sebzeleri... aslında meyveleri çünkü soğan dışındakilerin hepsi birer me...

Sağda tuzlular solda tatlılar Patile geçenlerde Hale'nin de yaptığı ve anlattığı gibi Elazığ'da gözlemenin çok az farklı versiyonu. Patile, gözleme, közleme farklı isimler ama hepsi lezzetli hepsinin olayı ateş üstünde sacta yapmak tabii ki ama nerden bulucaz şimdi. Çocukken pikniklerde annem sac üzerinde yanında oklava olmadığı için şişeyle açıp yapardı. Zaten eskiden pikniğe giderken bir araba insan bir araba eşya şeklinde gidiliyordu. Kilim, hamak, mangal, sac, karpuzlar, kavunlar, çaydanlık... meyveleri soğusun diye soğuk kaynak suyuna bırakıp etler hazırlanmaya salatalar yapılmaya patlıcanlar, patatesler köze atılmaya başlanırdı. Piknik anılarımdan hiç unutamadığım yer bir Foça'daki deniz kenarı piknikleri bir de Yozgat, Çayıralan'daki ulaşmak için arabayı parkedip yanımızdan akan kaynak suyunun kenarından tırmandığımız yer. Oradaki soğuk suyu unutmak mümkün değil. Bir de arabaların biten akülerini :). Ballı gözlemeyi ilk ekoloji fuarlarından birinde tatmış...

Bugün arkadaşıma oldukça geç bir geçmiş olsuna gittim. Birlikte dün aldığım mini somunlarla rokalı, domatesli, sucuklu, kaşarlı tost yaptık. Fazlasıyla çıtır olduğundan çatııırr çıtıııırrrrr sesleriyle yendi bitti. Şimdi bir tost ne kadar farklı olabilir? Genellikle tost kültürü bayat ekmekleri değerlendirmek üzere var ama ben taze ve değişik ekmeklerle büyük tostlar yapıp içine mantardan domatese ne istersem koyarak denemeyi çok severim ve bu yüzden "panini" olarak isimlendirdim. Sevgili arkadaşım mantar, kabak gibi şeyleri sevmediğinden ona bulduğum versiyon domates ve rokalı olan. İlk bak bugün tost yiyelim çok güzel değişik olucak içine roka koyucam dediğimde benimki tost ekmeğiyle olsun bari diğerek burun kıvırmıştı ama yine aklını bu mini somunlarla çelmiştim. Sonuç: "Çoookk güzel olmuuuş yaaa" diyerek yemişti. Zaten ekmeğin köşesini ve çıtırını seviyorsanız bu aralar epey popüler bu mini somunlar tam size göre bırakın paketlenmiş garip tatlı tost ekmekler...

Ramazan biteli haftayı geçti ama aşağıda bahsetmiştim. Bazen peynir ekmeklede yapılan iftarlarımız olur diye. Bunu her yıl mutlaka bir yada iki kez yaparız. Pideyle birleşen kahvaltılıklar ayrı lezzetlidir. Elimde kalan iftar masaları ve tarifleri var. Ama öncelikle bunu paylaşmak istedim. İnanın en kalabalık menüden daha zevkle yeniyor masadakiler. Kötü olan tek şey pide tüketimi fazlaca oulyor. Şöyle sıcak yemek olmadan benim karnım doymaz diyorsanız elimden birşey gelmez.

Dünkü kahvemizden sonra misafirimizin diğer programı iptal olunca biraz daha beraber oturduk sonra dışarıda piknik gibi çay & sandviç yiyelim dediler ama vakit epey geç olmuştu. Bu fikirden de vazgeçtik ve ben epey acıkmaya başladım ama annem de bir hareket yok bir şeyler yapalım gibisinden. Neyse kısır ve patatesli gözleme yapalım dedim. Sonra buzlukta komşumuzun bir ramazan iftardan sonra bize getirdiği kurabiyelerini gördüm ve çıkardım. Bayramdan kalan zeytinyağlı sarmalar da sofraya kahvaltılıklarla beraber girince şöyle böyle bir ikram sofrası çıktı ortaya. Patatesli Gözleme Malzemeler; 1 kilo yufka, 1 büyük patates, 1 küçük soğan, bol pulbiber, 1/2 su bardağı rendelenmiş kaşar ve 2 çorba kaşığı kıyılmış maydanoz, biraz tuz, gözlemeleri yağlamak için tereyağı. Hazırlanışı; Patatesi  rendeleyip suyunu sıkın, içine soğanı ve kaşarı rendeleyin, baharatları ve maydanozu ekleyip karıştırın. Yufkaları ikiye bölün ortasına harcı yayıp kenarlarından katlayarak kare haline...

Üç saatlik bir yolculuğun sonunda bu güzel sofraya vardık. Ramazan bitti ama sofralar hala bitmedi. Ramazan'ın son haftası uzuuuun bir yolculuk sonucu vardığımız iftar sofrasında bazı lezzetler vardı ki hala tadı damağımda. Aşağıdaki menüdekilerin hepsi birbirinden lezzetliydi. Çok fazla fotoğraf çekemedim maalesef ezandan 3 dakika önce vardığımız ve hızla yiyip bitirdiğimizden. Yukarıdaki menüden harika baharat oranıyla mercimek çorbası , etinin lezzeti ve yumuşaklığıyla mantar soslu dana bonfile ve ilk defa tattığım katmaç favorilerim. Yapanların ellerine sağlık. Katmaç Katmaç, Derya'nın babaannesinden öğrendiği bir tarifmiş. Birçok yörede belki de farklı isimlerle soğuk çorba, ayranlı çorba olarak biliniyor olabilir. Ama benim "cacık" olarak yemeğin yanında servis edilmesi çok hoşuma gitti. Tarifini öğrendiğim kadarıyla aktarıyorum; istediğiniz miktarda yoğurdu bol tuz ve kuru nane ile su ilave ederek ayran kıvamında pürüzsüz hale gelinceye kadar ç...

Yani yaptıklarımız çok olduğu için değil de kalabalık olduğu için masaya zar zor sığan bir iftar oldu. Bir çok tabak da mutfaktan yemekler konulup servis edileceğinden bir masa düzeni oturtmam biraz sorun oldu. Kalabalık misafir en güzelidir aslında ama büyük masa da misafiri rahat ettirmek için önemli. Çorba da dahil bütün tabakların dolu olarak geleceği sofralarda bundan sonra sadece kumaş bir peçeteyi katlayarak kaşık çatalın ortasına koymayı düşünüyorum. Kardeşimin arkadaşlarına hazırladığımız iftarın menüsü; ~ İftariyelikler ~ Ceviz veya bademle doldurulmuş kayısı ve hurma, maydanozlu ve kırmızı biberli peynirli toplar, reçelli ve zeytinli pide kareleri ~ Yoğurtlu dövme çorbası Su böreği İçli köfte Hünkarbeğendi Zeytinyağlı enginar dolması Zeytinyağlı yaprak sarma & kuru sebze dolması Nar ekşili domates salata Sebzeli tavuk dolması Patates kızartması Pirinç pilavı Dondurmalı irmik helvası İftariyelikler Bu iftariyeliklerin bir kısmını Sahra'nın hazırlad...